Hoe ontstaat een schoorsteenbrand?
Een schoorsteenbrand ontstaat wanneer afgezette roet ("Creosoot") in de schoorsteen ontbrandt. Creosoot vormen zich door de onvolledige verbranding van vaste brandstoffen die teer en pek produceren. Deze afzettingen zijn brandbaarder dan het oorspronkelijke brandmateriaal, omdat ze geen vocht en niet-brandbare bestanddelen bevatten. Eén enkele vonk kan het extreem ontvlambare roet ontsteken en een schoorsteenbrand veroorzaken.
Oorzaken van Creosoot
Creosoot ontstaan bij de verbranding van vochtige of ongeschikte brandstoffen. Ook onjuiste bediening en een ongeschikte haard kunnen de vorming van brandbaar roet veroorzaken. Aanvankelijk ontstaat er smeerroet, een vloeibare tot kleverige massa die door overtollige teer-, pek- en waterdampen aan de schoorsteenwanden blijft kleven. Zodra het verzadigingspunt is bereikt, condenseert deze damp tot smeerroet. Zolang dit roet vochtig blijft, is er geen brandgevaar.
Bij stijgende rookgastemperaturen droogt het smeerroet uit en vormt zich hard of glanzend roet. Dit condensatiemengsel van teer, pek en koolwaterstoffen wordt dan brandbaar. Een enkele vonk in de schoorsteen kan een brand veroorzaken.
Voorkomen van Creosootafzettingen
Bij gebruik van een geschikte haard met droog brandhout (maximaal 20% restvocht) zet zich vlok- of stofroet af aan de schoorsteenwanden, die eenvoudig door de schoorsteenveger kan worden verwijderd. Hoe vochtiger het roet, hoe groter de afzettingen en hoe groter het risico op een schoorsteenbrand. Bij overschrijding van het verzadigingspunt condenseren overtollige teer- en pekdampen en vormen smeerroet. Deze kleverige massa kan niet altijd met conventionele veegapparatuur worden verwijderd en moet op een professionele manier worden uitgebrand of afgeschraapt.
Droogt dit roet echter uit, dan bestaat er acuut brandgevaar. Bij bestaande harde of glanzende roet kan een schoorsteenbrand worden voorkomen door droge brandstoffen te gebruiken, voldoende zuurstoftoevoer te garanderen en regelmatig onderhoud en reiniging van de schoorsteen uit te voeren.
Gevaren van een schoorsteenbrand
Bij ontsteking van het roet kunnen tijdens een schoorsteenbrand temperaturen van 1000°C tot 1500°C worden bereikt. Deze extreme hitte kan de schoorsteen en de omliggende delen van de roestvrijstalen schoorsteen beschadigen of zelfs in brand steken. Uit de schoorsteenopening kunnen metershoge vlammen komen. Daarnaast bestaat er gevaar voor rookverspreiding, omdat Creosootafzettingen de schoorsteen na verloop van tijd vernauwen en de schoorsteentrek blokkeren. De vrijkomende gassen kunnen dan via de kachel of schoorsteendeur in afgesloten ruimtes ontsnappen. Dit is bijzonder gevaarlijk, omdat het vrijkomende koolmonoxide een onzichtbaar, reuk- en smaakloos gas is. Vanwege de vertraagde werking is een roetbrand bijzonder levensgevaarlijk!
Blussen van een schoorsteenbrand
Is de brand al uitgebroken, dan kan deze gecontroleerd worden door een paar kilo zout in het vuur te strooien. Hierdoor dooft het vuur binnen ongeveer tien minuten.
Blussen met water is geen optie, omdat de schoorsteen hierdoor kan scheuren of zelfs kan exploderen. De reden: Eén liter water verandert in 1700 liter stoom, die de schoorsteen niet snel genoeg kan afvoeren. Daarom moet altijd de brandweer worden gebeld. Deze kan bovendien vanaf het dak een inspectie uitvoeren en de schoorsteen blussen.
Tijdens het vegen moet de haard worden afgeschermd om te voorkomen dat hete roetdeeltjes in huis komen. Daarnaast moeten de muren en vloeren die langs of door het rookkanaal lopen, gecontroleerd worden om een onopgemerkte brandverspreiding te voorkomen.
Een andere manier om een schoorsteenbrand zelf te blussen is door het rookkanaal aan de onderkant af te sluiten met een dikke bundel natte doeken. Indien nodig kan dit met een passende stok op zijn plaats worden gehouden. Hierdoor wordt de trek en dus de zuurstoftoevoer gestopt. Het blijft echter raadzaam om direct daarna de brandweer te bellen.
Maatregelen bij een schoorsteenbrand
- Blijf kalm.
- Bel onmiddellijk de brandweer – noodnummer 112!
- Sluit de deuren en de luchttoevoer van de haard goed af.
- Verwijder alle brandbare voorwerpen van de haard.
- Maak de toegangen tot de schoorsteenreinigingsopeningen vrij.
- Informeer overige bewoners.
- Probeer de schoorsteenbrand niet met water te blussen!
We hebben ons best gedaan om dit onderwerp grondig te behandelen, maar je weet nooit... Als u meer wilt weten over dit of een ander onderwerp, maak dan gebruik van onze jarenlange ervaring en bezoek onze contactpagina.
